Không chỉ nổi tiếng với Khu phố cổ, Hội An còn là vùng đất lưu giữ hệ thống nghề và làng nghề truyền thống hình thành qua nhiều thế kỷ. Gắn bó mật thiết với đời sống cư dân bản địa, các lễ hội nghề hằng năm được tổ chức như một cách tri ân các bậc tiền nhân đã khai phá đất đai, lập làng, truyền nghề; đồng thời gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, sản xuất hanh thông, cuộc sống đủ đầy.
Với du khách, những lễ hội này mở ra cơ hội bước vào không gian văn hóa làng nghề đúng nghĩa – nơi nghi lễ, sinh hoạt cộng đồng và nhịp sống lao động truyền thống hòa quyện. Bên cạnh việc tham dự lễ hội, du khách còn có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm gắn với từng nghề, từ đó hiểu sâu hơn về đời sống văn hóa bản địa và giá trị của các làng nghề trong dòng chảy lịch sử Hội An.
Lễ giỗ Tổ nghề mộc Kim Bồng
Diễn ra vào ngày mùng 6 tháng Giêng (âm lịch) tại làng mộc Kim Bồng, lễ giỗ tổ là dịp để các nghệ nhân và cộng đồng địa phương tưởng nhớ những người khai sáng nghề mộc – nghề từng góp phần quan trọng tạo nên diện mạo kiến trúc phố Hội. Trong không gian làng ven sông, ngoài việc tham dự nghi lễ truyền thống, du khách còn có cơ hội tìm hiểu nghề mộc Kim Bồng qua các hoạt động trải nghiệm như quan sát quy trình làm mộc, sử dụng dụng cụ thủ công và thử thực hiện một số công đoạn đơn giản dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân địa phương.
Lễ hội Cầu Bông Trà Quế
Tổ chức vào ngày mùng 7 tháng Giêng (âm lịch) tại làng rau Trà Quế, lễ hội mang đậm màu sắc nông nghiệp truyền thống. Những nghi thức cầu mùa, cầu phúc được thực hiện trang trọng, gửi gắm mong ước mưa thuận gió hòa, cây trái tốt tươi. Trong khuôn khổ lễ hội, du khách có thể tham gia trải nghiệm các công đoạn trồng rau truyền thống như làm đất, gieo hạt, tưới rau bằng gàu đôi, qua đó cảm nhận nhịp sống canh tác bền bỉ và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Lễ hội Bắp nếp Cẩm Nam
Diễn ra vào tháng Giêng âm lịch, lễ hội tôn vinh cây bắp nếp – sản vật gắn bó với vùng đất bãi bồi ven sông. Không gian lễ hội mang đậm tính cộng đồng, vừa là dịp sinh hoạt văn hóa đầu năm, vừa quảng bá đặc sản địa phương. Du khách đến với lễ hội có thể trải nghiệm và thưởng thức các món ăn dân dã được chế biến từ bắp nếp như bắp luộc, chè bắp, bánh bắp, góp phần cảm nhận nét ẩm thực mộc mạc gắn liền với đời sống cư dân Cẩm Nam.
Lễ giỗ Tổ nghề gốm Thanh Hà
Được tổ chức vào ngày 9 và 10 tháng Bảy (âm lịch) tại khối Nam Diêu, lễ giỗ tổ nghề gốm là dịp để cộng đồng làng nghề tưởng nhớ tổ nghề và khẳng định giá trị của một nghề thủ công truyền thống từng phục vụ đời sống dân sinh và thương cảng xưa. Bên cạnh không gian nghi lễ, du khách có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm như chuốt gốm trên bàn xoay, làm tò he, tham gia các trò chơi dân gian, qua đó cảm nhận rõ hơn nhịp sống làng nghề và không khí sinh hoạt cộng đồng đặc trưng của Thanh Hà.
Lễ giỗ Tổ nghề yến Cù Lao Chàm
Diễn ra vào ngày 9 và 10 tháng Ba (âm lịch) tại xã đảo Tân Hiệp, lễ giỗ tổ nghề yến phản ánh mối quan hệ gắn bó giữa con người với biển đảo. Trong dịp này, du khách không chỉ tham dự các nghi thức truyền thống mà còn có dịp tìm hiểu về nghề khai thác yến, đời sống sinh hoạt của cư dân biển đảo và giá trị của nghề yến trong phát triển kinh tế gắn với bảo tồn thiên nhiên.
Ngày hội cây quật cảnh Cẩm Hà
Được tổ chức vào tháng Chạp (âm lịch), trước Tết Nguyên đán, ngày hội tôn vinh nghề trồng quật cảnh – nghề truyền thống gắn liền với không khí Tết của người dân Hội An. Bên cạnh việc tham quan không gian làng quật rực rỡ sắc xuân, du khách có thể trải nghiệm ẩm thực chế biến từ quật, tìm hiểu và mua sắm các sản phẩm OCOP gắn liền với vùng đất Cẩm Hà, góp phần cảm nhận trọn vẹn không khí Tết truyền thống nơi vùng ven phố cổ.
Mỗi lễ hội, mỗi làng nghề mang đến cho du khách một sắc thái riêng – có nơi rộn ràng trong không khí đầu năm, có nơi chậm rãi giữa nhịp lao động truyền thống, có nơi tinh tế trong từng sản phẩm thủ công và sinh hoạt cộng đồng. Tất cả hòa quyện, tạo nên một Hội An giàu cảm xúc, nơi những giá trị văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn được lan tỏa qua trải nghiệm.
Giữa những ngày lễ hội truyền thống, hành trình về với các làng nghề không đơn thuần là tham quan, mà là dịp để cảm nhận chiều sâu văn hóa bản địa, thưởng thức nhịp sống an nhiên và lưu giữ những khoảnh khắc đủ khiến bạn muốn ở lại Hội An lâu hơn.
